Angst

1. Wat is angst precies?

Er is een onderscheid te maken tussen reële angst en irreële angst. Reële angst is als je gaat wandelen in Zweden en er staat ineens een beer op de weg en je weet niet wat te doen. Of als je peuter de tuin uitgerend is terwijl je aan een drukke weg woont. Of als je een operatie in gaat waarvan de risico’s serieus hoog zijn.

Reële angst; er is reële dreiging. In deze momenten weten we vaak heel goed te handelen. We weten welke actie er op dat moment nodig is.

Irreële angst zijn angsten die ons hoofd ons vertelt. Deze angst verlamt ons of zorgt voor een andere adaptieve respons van ons zenuwstelsel.

De gedachten die ten grondslag aan deze irreële angst ligt, komen uit ons brein. Deze fluistert ons stiekem of openlijk toe. Deze angsten kunnen een hele grote rol spelen in je leven. Politici, reclames, nieuwsberichten en de angsten van anderen om je heen voeden deze angsten.

We doen te dure aankopen omdat we ergens hebben gehoord dat dit veel gezonder zou zijn, of we durven niet van baan te wisselen omdat…. noem maar op. Deze irreële angst houdt je gevangen, beperkt je en zorgt voor veel stress.

Deze angst is niet op te lossen zonder goed te kijken waar de wortel ligt van de angst. Hiervoor kun je de vragen van Byron Katie gebruiken (zie Verdiepingsmateriaal | De 4 vragen).


Waar kun je angst voor hebben?

  • voor een tekort aan..

  • de dood

  • voor het leven

  • financiële ondergang

  • dat je je partner kwijt raakt

  • je baan te verliezen

  • bedrogen te worden

  • dat er achter je rug om geroddeld wordt

  • dat je er niet bij hoort

  • dat je door de mand gaat vallen

  • dat je “het” niet kan

  • om té veel te zijn

  • om te vaag/anders/raar te zijn

  • om te spreken

  • om aangekeken te worden

  • dat je uiterlijk niet okay is

  • dat je innerlijk niet okay bent

  • dat je te weinig doet

  • dat je partner vreemdgaat

  • dat er iets met je kinderen/dierbaren gebeurt

  • te weinig bent

  • niet genoeg hebt

  • en nog véél meer..

Hoe ‘werkt’ angst?

Angst heeft zelden de proportie die passend is bij de situatie. Vaak maakt ons brein, gevoed door de omgeving/maatschappij, er een enorm groot dramatisch geheel van. En even vaak denken we dan: Achteraf viel het best wel mee.

Hoe komt dat? Ons ego -bestaande uit ons brein (we hebben gevoelens en daaruit vloeien gedachten over die gevoelens) en zenuwstelsel- probeert uit alle macht pijn te voorkomen en ons zodoende (schijn)veilig te houden. Het zal noodscenario’s schrijven en alle verschillende perspectieven proberen te belichten om maar te voorkomen dat we straks schrikken van onverwachte pijn.

Dit belemmert ons vrij te leven, onbevangen en flexibel de arena in te stappen die het leven feitelijk is! Ons ego wil namelijk op álle situaties en scenario’s voorbereid zijn en komt tot de tand toe beveiligd en bewapend het podium op/arena binnen!

Angst is belangrijk!

In de basis zegt angst alleen maar: “pas op, let op, er kan iets gebeuren!” Wanneer je niet uitzoekt of angst reëel of irreëel is, kan angst met je aan de haal gaan. Héél lang geleden hebben onze voor-voor-voorouders angst juist gebruikt om zichzelf veilig te houden. Wanneer er een “bosje begon te wiebelen” was het van levensbelang dat men op zou schrikken en zou oppassen of ze niet aangevallen zouden worden door een roedel wolven of vermoord zouden worden door een vijandelijke stam.

Angst heeft de functie om ervoor te zorgen dat we niet in levensgevaar komen. Op dit moment in onze maatschappij zijn we heel vaak bang. Dat komt omdat er veel “signalen van gevaar” zoals het wiebelende bosje of de angst dat je een giftig besje zou eten (let op, want je kunt hieraan doodgaan!).

Op dit moment hebben we veel meer angsten, gek genoeg. De dreiging voor een oorlog of het gevoel dat we er niet bij horen op social media. De angst dat onze partners vreemdgaan, of doodgaan of dat er iets met de kinderen gebeurt. Die worden ook gevoed, bijvoorbeeld door het geloof dat als je bepaalde dingen doet, dat je dan niet in de hemel komt.

Het is belangrijk om je angsten serieus te nemen. En te onderzoeken wat maakt waarom je deze angst hebt en waar die vandaan komt. We gaan je laten zien hoe je angsten bespreekbaar kunt maken; want heel vaak vullen we iets in (weten we het helemaal niet zeker. Luister hieronder de opname over Angst zodat je écht helder hebt wat er speelt en wat het nodig heeft.

Nog een filmtip: Inside out. In deze geweldige animatiefilm kun je zien hoe de verschillende gevoelens in ons hoofd functioneren. Er is een moment waarop ‘Joy’ vraagt aan ‘Fear’ om een risicoanalyse te maken van de eerste schooldag van Riley ( hoofdpersonage van de film). ‘Fear’ komt terug met een stapel documenten van wel een meter hoog en zegt dan half in paniek dat hij vergeten is de meteorietinslag te benoemen en rent hals over kop weg om dat nog even aan te passen. Waarmee duidelijk wordt dat we de meest heftige rampscenario’s maken. Dit doen we omdat we te allen tijde proberen te voorkomen dat we pijn oplopen. Maar deze strategie zorgt er doorgaans juist voor dat we pijn ervaren. We lijden het meest onder het lijden dat men vreest!